ในอดีตมนุษย์ยังไม่มีเครื่องประทินผิว หรือเครื่องสำอางที่ผลิตออกมาจากโรงงานมากมายเหมือนปัจจุบัน แต่ก็รู้จักนำเอา พืช ผัก สมุนไพร หรือชิ้นส่วนของสัตว์บางชนิดนำมาใช้เพื่อความสวยงามกันมานานแล้ว
          พอมาในยุคนี้ ยุคที่ผู้คนหันมา ใส่ใจสุขภาพ ปฎิเสธสารเคมี สารพิษ และมลพิษต่าง ๆ ก็กลับมาจับเอาสมุนไพรใช้กันอย่างแพร่หลาย กระทั่งโรงพยาบาลหลายแห่งอย่างเช่น โรงพยาบาลอภัยภูเบศร์ จ.ปราจีนบุรี หรือโรงพยาบาลพระนั่งเกล้า จ.นนทบุรี ก็มีชื่อเสียง     ในเรื่องของการผลิตยาจากสมุนไพร
          สูตรการผลิต  ครีมล้างหน้ามะขาม  มาจาก รพ.พระนั่งเกล้า โดย เจตสุภา ลลิตอนันต์พงศ์ และ กนกวรรณ สิทธิเสรีธาดา เภสัชกร งานผลิตยา เป็นผู้ปรุงครีมสูตรนี้ ซึ่งเธอทั้งสองบอกว่านำมาจากภูมิปัญญาชาวบ้านนั่นเอง
          มีส่วนผสมอยู่ 4 ชนิดคือ เนื้อมะขาม 69% นมสด 15% ขมิ้นชันผง 1% น้ำผึ้ง 25%
          วิธีทำเลือกใช้มะขามที่ไม่ค้างปีลอกกาบและแกะเมล็ดเรียบร้อย เนื้อมะขามต้องแห้ง นำมาใส่น้ำให้พอท่วมเนื้อมะขาม ต้มจนน้ำเดือดแล้วต้มต่ออีก 3 นาที ทิ้งไว้ให้เย็นและให้มะขามอมน้ำให้ชุ่ม พอเย็นดีแล้ว ใช้ตะแกรงตาถี่รองเทเนื้อมะขามพร้อมกับนวดให้เนื้อมะขามไหลลงในภาชนะข้างล่าง
          ส่วนขมิ้นชันให้ใช้แบบผง นมสดใช้นม สเตอริไรซ์จะเก็บได้นาน  น้ำผึ้งใช้น้ำผึ้งแท้บริสุทธิ์
          จากนั้นชั่งส่วนผสมทั้งหมดตามสูตรแล้วนำมาใส่รวมกันในหม้อสเตนเลส นำขึ้นตั้งไฟเคี่ยวจนเหนียวข้น จึงยกลงรอให้เย็นแล้วบรรจุได้ สำหรับที่นี่บรรจุหลอดพลาสติก 20 กรัมขาย 25 บาท หลอดใหญ่ 90 กรัม 100 บาท
          วิธีใช้หลังจากล้างหน้าปกติแล้วพอกทิ้งไว้ให้ทั่วใบหน้าสัก 5 นาที แล้วล้างออกทุกวัน มะขามจะมีสารสกัดผลไม้ (AHA) ธรรมชาติอยู่แล้ว ทำให้ลดรอยจุดด่างดำ นมสด ขมิ้นและน้ำผึ้งสำหรับบำรุงผิว
          ซึ่งสูตรนี้เภสัชกรยืนยันว่าไม่มีผลข้างเคียงเพราะว่าส่วนผสมทั้งหมดล้วนมาจากธรรมชาติทั้งสิ้น นอกจากบุคคลที่มีผิวหนังบางมาก ไม่แนะนำให้ใช้ เพราะว่า AHA จะทำให้เกิดอาการแสบและคัน
          นอกจากนี้ยังมีผลิตภัณฑ์อื่นคือ ครีมบำรุงแตงกวา  ยาหม่องเสลดพังพอน ยาอมบ้วนปากใบฝรั่ง แชมพูครีมนวดผมดอกอัญชัน และน้ำยาล้างจาน
          สนใจจะไปดูกรรมวิธีการผลิตหรือซื้อผลิตภัณฑ์ติดต่อไปได้ที่ งานผลิตยา     โรงพยาบาลพระนั่งเกล้า 206 ถนน นนทบุรี 1 ต.บางกระสอ อ.เมือง จ.นนทบุรี 11000 โทร. 0-2527-0246 ต่อ 7501,7503
          ส่วนอีกสูตรนั้นเป็นของกลุ่มแม่บ้านบ้านใหม่เหนือ หมู่ที่ 2 ต.หนองล่ม อ.ดอกคำใต้ จ.พะเยา ซึ่งกลุ่มแม่บ้านกลุ่มนี้ได้ยื่นขอสนับสนุนสินเชื่อในลักษณะของวิสาหกิจชุมชน จากธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตรสาขาดอกคำใต้
          ป้าแสงดี เผ่ากันทะ  ประธานกลุ่ม เล่าความเป็นมาว่า แต่ก่อนนั้นแปรรูปหน่อไม้ปี๊บและเห็ดถอบกระป๋อง ต่อมาเมื่อปี 2543 บุตรสาวซึ่งเป็นเภสัชกรได้เข้ารับการอบรมเรื่องการทำครีมล้างหน้ามะขามที่กรุงเทพฯ และนำมาถ่ายทอดให้ตน
          ป้าสนใจเพราะวัตถุดิบล้วนเป็นธรรมชาติแล้วบ้านเราก็มีทั้งหมดเลย ตอนแรกก็ลองผิดลองถูก แล้วก็ปรับปรุงมาเรื่อย
          ณิชากร พิมยศ  ผู้จัดการ ธ.ก.ส.สาขาดอกคำใต้ เป็นพรีเซ็นเตอร์ให้ ไปป่าวประกาศขายร่วมกับลูกสาวของป้าแสงดีเป็นฝ่ายการตลาด บวกกับได้มาออกร้านในงาน ธ.ก.ส. ที่กรุงเทพฯ เมื่อปีที่แล้ว ทำให้สินค้าเป็นที่รู้จักแก่คนทั่วไป แถมผู้ใช้แล้วยังบอกปากต่อปากกันไปอีกต่างหาก
          วิธีการผลิตนั้นล้วนนำวัสดุอุปกรณ์ที่มีอยู่นำมาปรับปรุงใช้
          สูตรนี้จะประกอบไปด้วย เนื้อมะขาม เนื้อว่านหางจระเข้ ขมิ้นชันผง นมสด น้ำผึ้ง
          เนื้อว่านหางจระเข้ปอกเอาแต่เนื้อ แล้วหั่นเป็นชิ้นเล็กเข้าเครื่องบดอาหารขนาดเล็กให้ละเอียด นมนั้นใช้นมวัวสด
          เริ่มจากการซื้อมะขามเปรี้ยวแบบแกะเมล็ดเรียบร้อยแล้ว รับซื้อที่ กก. ละ 6-10 บาท ขณะนี้ซื้อมะขามมากักตุนไว้ใช้นอกฤดู โดยเก็บในห้องเย็น
          ได้มะขามแล้วนำมาแช่น้ำทิ้งไว้ 1 คืน แล้วเข้าเครื่องบดให้เละ ซึ่งกลุ่มแม่บ้านเขาใช้เครื่องซักผ้าค่ะ แล้วเขาใส่น้ำลงไปปั่นไปมาเนื้อมะขามจะละลายเข้ากับน้ำ แล้วก็เปิดน้ำออกเอาน้ำมะขามนั้นมากรองอีกครั้ง ส่วนเนื้อมะขามที่อยู่ในเครื่องก็นำเข้าถังปั่นแห้งจะได้น้ำมะขามออกมาอีก
          นำน้ำมะขามมาเคี่ยวในกระทะที่ 1 ให้น้ำมะขามงวด แล้วใส่ในกระทะที่ 2 ใส่นมสดลงไปเคี่ยวให้แตกมัน แล้วตามด้วยส่วนผสมที่เหลือ และเคี่ยวให้เหนียวข้น จึงยกลงทิ้งไว้ให้เย็นแล้วบรรจุใส่ภาชนะได้
          แม่บ้านเขาบรรจุกระปุกพลาสติกขนาดเดียวโดยขายส่งโหลละ 120 บาท ขายปลีก 180 บาท ตกราคาขายปลีกกระปุกละ 15 บาท ขณะที่ต้นทุนอยู่ที่ 9-12 บาท
          ที่กลุ่มแม่บ้านนี้เขาใช้กระทะใบบัวสำหรับกวนมะขามเกือบ 10 ใบ เพราะว่าวันหนึ่ง ๆ มีการซื้อมากถึง 70-100 โหล ซึ่งกลุ่มแม่บ้านจะต้องผลิตให้ได้วันละ 150 โหล โดยใช้เนื้อมะขามถึงวันละ 300 กว่ากิโลกรัม ซึ่งต้องใช้แรงงานอย่างน้อยวันละ 10 คน ถ้ามีสินค้าในสต๊อกมากพอแล้วก็จะมีวันหยุดพักผ่อนกันบ้าง
          เพราะต้องใช้กระทะมากขนาดนั้นจึงต้องใช้เตาเป็นจำนวนมาก แม่บ้านจึงใช้เตาฟืน บางครั้งก็นำซังข้าวโพดมาเป็นเชื้อเพลิง เป็นการนำวัสดุเหลือใช้มาใช้ให้เกิดประโยชน์
          นอกจากนี้ยังทำขมิ้นผงผสมนมผงสำหรับพอกหน้าอีกด้วย
          สนใจอยากจะซื้อ หรือทดลอง หรือจะไปดูงานก็ติดต่อได้ที่ ป้าแสงดี โทร. 0-5405-7138,0-1952-8853